Trà Chiều và High Tea: Sự Khác Biệt Thực Sự Là Gì?

Trà chiều và high tea: không biết từ khi nào, hầu hết thực đơn đã gọi sai tên hai món này. Hỏi mười người đâu là cái nghe sang hơn, chín người sẽ trả lời high tea. Sự thật lại hoàn toàn ngược lại, và khi biết được nguồn gốc của cả hai cái tên, sự nhầm lẫn này bỗng trở nên dễ hiểu một cách kỳ lạ.

The Nest, tầng 12 của The Myst Đồng Khởi, nơi phục vụ cả bữa sáng và trà chiều trong phòng ăn kính trong suốt.

Trà Chiều và High Tea: Phiên Bản Ngắn Gọn

Trà chiều (afternoon tea) là món nhẹ nhàng: trà, bánh sandwich nhỏ, scone, bánh ngọt nhỏ, thưởng thức vào khoảng ba bốn giờ chiều thuần túy vì thú vui. High tea trước đây là bữa nặng hơn, bữa tối sớm của các gia đình lao động, đồ ăn nóng dùng trên bàn ăn thông thường sau một ngày dài làm việc. Từ “high” (cao) chưa bao giờ mang nghĩa sang trọng. Nó chỉ đơn giản là độ cao của cái bàn.

Nguồn Gốc Thực Sự Của Hai Cái Tên

Trà chiều có tên gọi và thời điểm ra đời rõ ràng. Vào thập niên 1840, Anna, Nữ công tước xứ Bedford, cảm thấy khoảng cách giữa bữa trưa sớm và bữa tối muộn theo mốt thời thượng dài đến khó chịu, nên bà bắt đầu yêu cầu mang trà, bánh mì và bánh ngọt lên phòng vào giữa buổi chiều. Bà bắt đầu mời bạn bè cùng tham gia. Thói quen này lan rộng trong giới thượng lưu, và chỉ trong một thế hệ, nó đã trở thành nghi thức được phục vụ tại The Nest Restaurant cùng hàng trăm nơi khác trên khắp thế giới.

High tea lại đến từ một bối cảnh hoàn toàn khác. Ở vùng công nghiệp phía bắc nước Anh và Scotland, công nhân nhà máy và người làm nông trở về nhà khi đói bụng vào đầu buổi tối và ngồi vào một bữa ăn thực sự: món nóng, thịt nguội, bánh mì và phô mai, trà đậm rót kèm, tất cả bày trên chiếc bàn ăn thường ngày của gia đình. Đây không phải là một thú vui. Đó là bữa tối, và chiếc bàn dùng để ăn tình cờ là loại bàn cao, khác với những chiếc bàn trà thấp, êm ái mà giới thưởng trà chiều thường ngồi quây quần. Đó chính là toàn bộ gốc rễ của từ “high”. Là chuyện nội thất, không phải thời trang.

Vì Sao Ai Cũng Nghĩ High Tea Sang Trọng Hơn

Các khách sạn đã nhận ra từ nhiều thập kỷ trước rằng “high tea” đơn giản là nghe đắt tiền hơn “afternoon tea”, nên họ bắt đầu mượn cái tên này cho phiên bản bày trên khay tầng tinh tế, bất kể ý nghĩa ban đầu của từ này là gì. Thói quen ấy ăn sâu đến mức ý nghĩa gốc giờ đây nghe như một câu đố vui. Sự nhầm lẫn giữa trà chiều và high tea ăn sâu đến mức: ngày nay, hỏi high tea ở hầu như bất cứ đâu trên thế giới, kể cả phần lớn Việt Nam, thứ thực sự được mang ra vẫn là trà chiều khoác một cái tên nghe sang hơn.

• Trà chiều diễn ra vào giữa buổi chiều, khoảng ba đến năm giờ, được tạo ra để nối giữa bữa trưa và bữa tối chứ không thay thế bữa nào cả
• High tea trước đây diễn ra vào đầu buổi tối, khoảng năm đến sáu giờ, và đóng vai trò thay cho bữa tối
• Trà chiều nhẹ nhàng và được bày theo tầng, sandwich và bánh ngọt trên khay nhiều tầng; high tea thịnh soạn và bày phẳng, các món nóng trải khắp bàn

Điều mà hầu hết thực đơn ngày nay gọi là “high tea” thực chất chính là phần trà chiều nhẹ nhàng, bày theo tầng mà lịch sử vẫn luôn gọi đúng tên là afternoon tea.

Việt Nam Thực Sự Phục Vụ Gì

Ở Việt Nam, hai cái tên này càng trở nên mờ nhạt ranh giới, và phần lớn là có lý do chính đáng. Thực đơn thường dùng “high tea” và “trà chiều” gần như thay thế cho nhau, và cả hai gần như luôn chỉ về cùng một thứ: một bữa trà nhẹ nhàng, tinh tế, bày theo tầng, phục vụ vào buổi chiều. Từ “trà chiều” trong tiếng Việt đã tránh được toàn bộ tranh cãi này, vì nó đơn giản chỉ có nghĩa là trà buổi chiều, không mang theo gánh nặng lịch sử nào, và còn mang một sắc thái ấm áp rất riêng của địa phương: một khoảng thời gian chậm rãi được dành riêng có chủ đích trong ngày, gần với một buổi cà phê ở Sài Gòn hơn là một nghi thức trang trọng kiểu Anh.

Tại The Myst Đồng Khởi, phiên bản được phục vụ tuân theo đúng chuẩn trà chiều tại Sài Gòn, bất kể nhãn nào được in trên thực đơn theo từng mùa.

Cách The Nest Thực Hiện

Đến hai giờ chiều, ánh sáng xuyên qua khung cửa kính của The Nest đã trở nên dịu hơn, không còn cái chói gắt của giữa trưa mà mang một sắc thái khiến một giờ chậm rãi trở nên xứng đáng. Chiếc thuyền gỗ từng chở buffet buổi sáng đã được dọn sạch, lau chùi, và để trống một lúc, một khoảng lặng nhỏ giữa nghi thức này và nghi thức tiếp theo.

Thứ thay thế nó không hề phô trương. Một khay bánh nhiều tầng xuất hiện trên mỗi bàn: những chiếc scone ấm vẫn còn bốc hơi nhẹ, bánh sandwich cắt gọn gàng, những chiếc bánh ngọt nhỏ phủ lớp glaze vừa đủ để bắt sáng. Trà được rót chậm rãi, châm thêm mà không cần khách yêu cầu, đúng như cách một buổi trà chiều ngon lành nên diễn ra thong thả thay vì bày ra cùng một lúc.

The Nest phục vụ high tea này hằng ngày từ 14:00 đến 16:00, tại cùng không gian nơi bữa sáng kết thúc chỉ vài giờ trước đó. Nhà bếp vẫn theo đuổi phong cách kết hợp Việt Nam và quốc tế xuyên suốt chương trình ẩm thực rộng hơn của The Nest, nên khay bánh thay đổi theo mùa thay vì lặp lại một khuôn mẫu Anh Quốc cố định, nhưng nhịp điệu vẫn không đổi: thong thả, dành để nán lại lâu, được tạo ra cho những cuộc trò chuyện chứ không phải để chạy đua với thời gian.

Ánh sáng cuối buổi chiều tại The Nest, khung giờ căn phòng lắng lại vào nhịp điệu chậm rãi hơn.

Lựa Chọn Dễ Dàng Nhất Cho Một Ngày Không Kế Hoạch

Sài Gòn có một mùa mưa không bao giờ xin phép trước. Một cơn mưa lớn có thể khiến cả buổi chiều tham quan phải dừng lại trong vài phút, và ngay cả khi không mưa, hầu hết các chuyến đi đều có ít nhất một ngày không hề có lịch trình, một kỳ nghỉ dài đã tham quan hết bảo tàng, hoặc đơn giản là một buổi chiều không ai còn sức để lên kế hoạch. Đó chính xác là khoảng trống mà trà chiều được sinh ra để lấp đầy.

Thay vì phải tính toán nên đi đâu, đi bằng cách nào, và liệu có đáng để chen chúc trong dòng xe cộ hay không, câu trả lời đã có sẵn ngay trong cùng tòa nhà, chỉ cách một chuyến thang máy thay vì một cuốc taxi. Không kẹt xe, không cần tìm hiểu, không rủi ro lạc vào một nơi được quảng cáo quá lời rồi khiến người ta thất vọng. Chỉ cần một chiếc bàn, một tầm nhìn, và một giờ đồng hồ không đòi hỏi gì ở cả ngày ngoài việc chậm lại. Đây ít giống một hoạt động hơn là một sự đổi khung cảnh ngay trong cùng một địa chỉ, một cách để cảm thấy buổi chiều đã “làm được điều gì đó” mà không tốn chút công sức nào.

Với những ai đang cân nhắc nên làm gì tiếp theo, Silverland Hospitality vận hành một số khách sạn trong khu vực Quận 1, đều có một góc trà chiều yên tĩnh tương tự, hữu ích để biết nếu khách sạn nơi khách đang lưu trú không có dịch vụ này.

Ở đây còn có một lớp ý nghĩa văn hóa nữa. Trà chiều cho khách một lý do để chậm lại và thực sự chú ý đến nơi mình đang ở, ánh sáng, món ăn, những nét bản địa nhỏ được lồng ghép vào một nghi thức vốn đã quen thuộc, mà không cần phải tìm kiếm điều đó ở đâu xa. Đây là một cách nhẹ nhàng, dễ dàng để cảm nhận bản sắc của một nơi chốn, ít giống một điểm tham quan hơn là một điều gì đó để đắm mình vào: thư thái, không vội vã, và vẫn đầy đủ sự nuông chiều như bất kỳ buổi chiều nào khác.

Phòng ăn của The Nest, nơi buffet thuyền gỗ nhường chỗ cho khay trà chiều nhiều tầng vào cuối ngày.

Đặt Trà Chiều, Một Mình Hay Theo Nhóm

Nên yêu cầu bàn cạnh cửa sổ khi đặt chỗ, vì phòng thường kín chỗ nhanh nhất vào khung giờ có ánh sáng đẹp cuối buổi chiều. The Nest là một phần trong hệ thống trải nghiệm ẩm thực và lưu trú rộng lớn hơn trên khắp các khách sạn của Silverland, hữu ích để biết nếu một phòng hay tầm nhìn cụ thể là yếu tố quyết định việc đặt chỗ. Với nhóm lớn hơn, một buổi trà chiều riêng tư, hoặc thuê trọn không gian, Silverland Banquet sẽ sắp xếp các đặt chỗ vượt ngoài phạm vi một bàn tiêu chuẩn cho hai người.

Câu Hỏi Thường Gặp

Sự khác biệt thực sự giữa trà chiều và high tea là gì?

Trà chiều là bữa nhẹ gồm trà, bánh sandwich nhỏ, scone và các món ngọt nhỏ, phục vụ vào giữa buổi chiều như một thú vui giữa hai bữa chính. High tea trước đây là bữa ăn thịnh soạn vào đầu buổi tối với các món nóng, dùng trên bàn ăn cao thay cho bữa tối. Trà chiều thanh nhã; high tea thì no bụng, dù cái tên có gợi ý điều ngược lại.

Vì sao high tea được gọi là “high” nếu nó không hề sang trọng?

Từ này chỉ độ cao của chiếc bàn dùng để ăn, chứ không liên quan đến sự xa hoa hay tầng lớp thượng lưu. High tea được dùng khi ngồi thẳng lưng ở một chiếc bàn ăn cao thông thường, trong khi trà chiều thường được phục vụ trên những chiếc ghế bành thấp quanh một chiếc bàn thấp, đôi khi còn được gọi là “low tea” chính vì lý do đó.

The Nest phục vụ trà chiều vào giờ nào?

The Nest phục vụ trà chiều hằng ngày từ 14:00 đến 16:00, tại tầng 12 của The Myst Đồng Khởi. Cùng một không gian này cũng là nơi phục vụ buffet sáng sớm hơn trong ngày, được dọn dẹp và sắp xếp lại trước khi khay trà nhiều tầng xuất hiện.

Những gì được phục vụ ở Việt Nam là trà chiều hay high tea?

Hầu như luôn luôn là trà chiều đúng nghĩa truyền thống, bất kể cái tên nào xuất hiện trên thực đơn. Từ “trà chiều” trong tiếng Việt đơn giản chỉ có nghĩa là trà buổi chiều, và hầu hết các địa điểm, bao gồm cả The Nest, đều phục vụ phần trà nhẹ bày theo tầng thay vì bữa tối thịnh soạn theo kiểu lịch sử.

Tôi có thể đặt trà chiều cho một nhóm tại The Nest không?

Có. Ngoài việc đặt bàn tiêu chuẩn, các nhóm lớn hơn và các buổi trà chiều riêng tư đều có thể được sắp xếp thông qua Silverland Banquet, nên liên hệ trước, đặc biệt vào các ngày cuối tuần khi bàn cạnh cửa sổ thường được đặt trước tiên.

Có gợi ý nào hay để làm tại khách sạn vào một buổi chiều mưa ở Sài Gòn không?

Trà chiều là một trong những câu trả lời dễ dàng nhất. Không cần phải di chuyển đi đâu, nó lấp đầy đúng loại khoảng thời gian rảnh rỗi mà một cơn mưa bất chợt hay một khoảng lặng trong kỳ nghỉ dài để lại, và biến một ngày không có gì trong lịch trình thành một ngày vẫn cảm thấy như đã làm được điều gì đó.

Lời Kết

Lần tới khi thực đơn mời gọi “high tea” với một tháp bánh ngọt, phản ứng chính xác không phải là sự nhầm lẫn giữa trà chiều và high tea, mà là nhận ra đây chỉ là một thói quen tiếp thị đúng nghĩa của nó. Thứ thực sự được phục vụ là trà chiều, phiên bản thong thả, không vội vã, và không cần phải mượn một cái tên nghe sang trọng hơn. Tại The Nest, điều đó là không cần thiết. Một chiếc bàn cạnh cửa sổ nhìn ra sông Sài Gòn đã tự nói lên tất cả.